Menu
indeling:
toepassingen:
toepassingen:
indeling:
|
a. Geslacht
Op deze webpagina wordt gesproken over judoka in de mannelijke vorm. Overal waar hij staat, kan men ook 'zij' lezen. We hebben alleen voor het gemak en de leesbaarheid de mannelijke woordvormen gekozen.
b. Systeem van technieken
Mitesco kiest er voor om voor de worpen vast te houden aan de oorspronkelijke Gokyo no Waza (1895-1920) en de latere Shinmeisho No Waza (1982), in plaats van het Kawaishi-systeem. Voor kinderen is het laatste systeem met nummers voor de worpen wel aardig, maar niet effectief. Mitesco gebruikt sowieso uitsluitend de Japanse namen. Daarom zijn de katawaza bij Mitesco dus ook deel van de tewaza.
c. Bronnen
Mitesco vertaalt de meeste bronnen zelf uit het Engels of andere talen. Hij doet dat zo zorgvuldig mogelijk. Waar mogelijk voorziet hij citaten ook van bronvermelding. Maar sommige spreuken komen van webpagina's die ook geen vermelding van bronnen geven - zelfs de wereldstandaard judoinfo.com citeert zonder te vermelden waar het exact staat. Mitesco heeft als academicus eigenlijk principieel een hekel aan deze werkwijze, maar in internetland kan het schijnbaar niet anders.
d. Beeldmateriaal
Behalve de graphics die Mitesco zelf heeft gemaakt, komt veel materiaal van overal vandaan. Mocht iemand eigenaar zijn van bepaald beeldmateriaal en niet willen dat het op deze webpagina wordt gebruikt, kan hij zich melden. Dan wordt het terstond aangepast.
e. Japanse taal.
Mitesco kent geen Japans. Helaas. Maar sommige woorden en begrippen begint hij te leren. Zo weet hij dat de Japanse woorden geen meervoud kennen met " 's" zoals wij. 'Judoka' is dus zowel enkelvoud als meervoud. Hetzelfde geldt voor 'kata'. we hebben het over "het kata" als het om enkelvoud gaat; "de kata" is altijd meervoud. Judoka's kennen we niet. De meeste Japanse woorden die onvertaald blijven, worden cursief gebruikt.
2. De basis om over Kano en Mifune en hun teksten te spreken
Vooronderstelling en beperking
Vooraf dit. Wij westerlingen moeten de nederigheid hebben om eerlijk toe te geven dat wij nooit in de huid van een oosterse denker kunnen kruipen. Wij zijn door en door gedrenkt in de patronen van onze joods-christelijke wereld, en de verwording daarvan in de Verlichting en de grote ideologieën, waarin thans de commerciële competitiegeest van het kapitalisme dominant is.
Wij moeten bij de beschrijving en navolging van deze grote judolegenden enkele punten van voorzichtigheid in acht nemen:
a. Anachronisme
De tijd waarin Jigoro Kano leefde, toen er in het Japanse keizerrijk voor het eerst westerse invloeden binnenkwamen, baarde de denker al zorgen. Aan de ene kant was Kano een vernieuwer en intellectueel; aan de andere kant door en door geworteld in de Japanse tradities. Hij zou zich mogelijk in het huidige Japan (en misschien zelfs in het moderne Kodokan?) geen moment thuisvoelen. Want ook Japan is onderdeel geworden van een westers-gedomineerde wereldeconomie, en Kano's idealen van het algemeen welzijn (de jita kyoei) waren wel anders dan wat daar wereldwijd onder wordt verstaan. Dat heeft ook te maken met het onderstaande, over de religie. 'Zijn' judo is ook in Japan een gewone sport geworden en daarmee is alles wat wij schrijven over judo in de geest van Kano, voor de lezer maar moeilijk in de juiste tijd en context te plaatsen. We noemen dat een 'anachronisme': een verleden tijd in de tegenwoordige tijd beoordelen. Moeten we mee oppassen. Weten wij precies wat de 'oorspronkelijke' principes zijn? Als we dicht bij de teksten van Kano blijven, zijn we nog enigszins veilig bezig. Maar verder wordt er op het internet zo gemakkelijk van alles beweerd waarbij de bril van 2008 wel heel sterk bepaalt wat judo in de geest van Kano zou zijn.
b. Rol van religie en ik-gecentreerdheid
Wat wij in ons land missen, is het besef van verbondenheid met de wereld waarin wij leven, en de religieuze lading. Wij beschouwen het eigen ik als het centrum van alles. Iedereen en alles om ons heen staat ten dienste daarvan - of als concurrent voor het ego. Dat schept een totaal andere competitiegeest dan in de tijd van Jigoro Kano en Kyuzo Mifune. Zij hadden eerbied voor de ander als voor zichzelf, ook in het gevecht. Wij hebben ook geen diep besef van de religieuze lading van de kosmos, de aarde, de elementen en de mens. De meeste judoka in ons land leven zonder religie. (Wat in de VS bijvoorbeeld helemaal niet zo gewoon is!) Als mensen iets van de oosterse religies hebben, is het vaak op een zweverige, emotionele manier, zoals in de nieuwetijdswinkels te koop is - en dan is men (vreemd genoeg) vaak tegenstander van judo omdat het te gewelddadig (!) zou zijn. In de jaren 60 van de vorige eeuw meenden velen in het oosten hun toevlucht te moeten zoeken. Slechts enkelen slaagden erin om zich de principes van Zen en het Boeddhisme zo eigen te maken dat ze enigszins loskwamen van hun wortels. Maar de meesten mediteerden en oefenden tot ze een ons wogen, maar bleven als mens even driftig en koppig als tevoren. Wij hebben gewoon een andere ziel dan de oosterling, zo lijkt het wel.
Vergelijkende godsdienstwetenschappen kunnen ons leren dat elke religie voor een groot deel cultureel bepaald is, qua ontstaan en beleving. Elke mens wordt geboren in een bepaalde cultuur en daaraan kan hij/zij zo goed als niets veranderen. Huidskleur en genen worden bepaald door je ouders, maar cultuur en karakter ook. En daarmee ook de aanleg voor bepaalde vormen van religiositeit en de bril waarmee we ergens naar kijken. Laten wij zo realistisch zijn om te beseffen dat wij nooit een Japanner kunnen zijn.
Niet-religieuze judoka kunnen het daarom op een bepaalde manier moeilijk hebben met de filosofie achter judo. Nog los van of zij bij een kerkgenootschap horen, geloven heel veel mensen niet dat er meer dan 'iets' is, buiten de wereld die we zien. Wie dat heeft meegekregen van huis uit, moet een hele omslag maken om ideeën over 'ki' en het goddelijke te herkennen (zoals de Japanner dat heel natuurlijk beleeft) en rituelen te aanvaarden (zoals bij judo) die dat willen uitdrukken. Voor een niet-religieuze mens missen religieuze rituelen de inhoud die ze hebben - dat is zo als ze een kerkdienst bezoeken, maar dat geldt bijna ook voor judo. Misschien vinden niet-religieuze lezers deze webpagina daarom op voorhand al zweverig of te ingewikkeld. Want velen doen aan judo zonder zich om de echte spirit te bekommeren.
Christenen kunnen het gemakkelijker hebben (als ze er iets aan doen tenminste). Jigoro Kano was een intellectueel die zijn filosofie baseerde op een syncretistisch model (diverse stromingen laten samensmelten) waarbij hij vooral Boeddhisme, Confucianisme en Christendom gebruikte. Wie werkelijk ingewijd is in de leer van de Bijbel, Jezus en een kerkgemeenschap als de Katholieke Kerk, begrijpt al veel meer van de 'weg' die judo wil zijn, de religieuze lading van de schepping, en vooral de manier waarop de medemens een 'naaste' is. In wezen zijn alledrie genoemde stromingen volkomen geweldloos, en streven ze een wereld van vrede en harmonie na. Jigoro Kano wist goed welke religies hij wel of niet kon verenigen met judo. Rituelen met inhoud zijn (met name voor Rooms-Katholieken) de gewoonste zaak van de wereld. Als er maar openheid is voor de elementen van waarheid die overal in de wereld aanwezig zijn, staat Jigoro Kano veel dichter bij gelovigen dan bij ongelovigen. Hij zegt zelf:
Boeddhisme, Confucianisme en Christendom hebben elk hun eigen leidende principes welke door studie kunnen worden ontdekt, al is dat zeer moeilijk. Ik heb vaak de gelegenheid om ideeën uit te wisselen met gezaghebbende personen inzake Boeddhisme, Confucianisme en Christendom. Diegenen die zulke diepgaande studies hebben verricht en hun geest hebben ontwikkeld, zeggen hetzelfde als ik doe: de weg mag verschillen, maar uiteindelijk zijn de doelen van zowel religie als onderwijs dezelfde, en ik beschouw deze gezaghebbende personen als mijn collega's. (...) Dus, door judo, leren we een principe dat kan samenwerken met de hoogste principes van Boeddhisme en Christendom, en de uitputtende studies van filosofen. Een principe dat, zoals bij de andere grote filosofieën en relgies, in de praktijk kan worden gebracht.
Jigoro Kano
c. Beperkte bronnen
Jigoro Kano heeft veel werken nagelaten. Slechts een klein deel daarvan is toegankelijk en dan nog in vertaling ook. De Japanse collectie is echter veel groter, maar alleen leesbaar voor mensen die écht Japans kennen zoals een Japanner. Kano is aan de ene kant eenvoudig van stijl (als een onderwijzer) maar ook breedsprakig en hij herhaalt zichzelf eindeloos. Zijn dagboeken zijn het best bewaarde geheim van het Kodokan. Daar worden ze bewaard, maar voor niemand toegankelijk gemaakt. Waar we ook weinig van begrijpen, is de eindeloze versmelting van filosofie, religie, en de martial arts. De Japanse krijgskunst kende in de tijd van Kano zoveel verschillende scholen en uitdrukkingsvormen, met of zonder wapens. Wat was jūjūtsu voor 1900? Daar kan niemand een duidelijk antwoord op geven. De verwevenheid van de martial arts en de traditionele militaire structuur van Japan maakt het nog moeilijker om alle invloeden op Jigoro Kano juist te plaatsen.
De grote vragen bij elk onderzoek naar Kano zullen dan ook zijn: door wie is hij beïnvloed geweest, van wie heeft hij iets 'geleend', en waarin was hij origineel? Bovendien is het moeilijk om te onderscheiden wat hij in sommige gevallen benadrukt: de vechtkunst, de filosofie, of de opvoedkundige principes? Daar kan een hele batterij proefschriften aan gewijd worden, maar liefst wel door Japanse wetenschappers. Wij moeten eerlijk zijn. Mitesco kan maar een klein stukje van de puzzel ontrafelen. Beslist te weinig. Wie op het internet alle bijdragen leest over de geschiedenis van Kano, Mifune en judo, wordt al snel doodmoe. Want iedereen heeft een eigen mening en niemand lijkt het echt te weten. Met het voorbehoud dat Mitesco ook maar een klein beetje weet, schrijft hij deze webpagina...
Wat in elk geval niet goed is - wat op sommige forums voor gevechtskunsten veelvuldig wordt gedaan - is martial arts onderling willen vergelijken, of onderlinge verbanden suggereren. Chinese, Japanse en Koreaanse gevechtskunsten verschillen onderling enorm, qua culturele verworteling. Ofschoon technieken soms op elkaar kunnen lijken, kan men bij judo alleen enkele lineaire verbanden zien tussen jūjūtsu en judo. Alle zijwegen en kruisverbanden zijn cultureel te verscheiden om zinvolle lijnen te trekken. Wel zijn enkele algemene principes van toepassing, zoals de cultuur van de religies (zie boven) en het idee van 'ki'. Verder dan dat, zou men in niet kunnen gaan, dan vertilt men zich.
d. De stijl van de teksten
Als Mitesco teksten citeert, probeert hij zo accuraat mogelijk te vertalen. Bijna alle teksten van Kano, Mifune en andere grootheden die u op deze webpagina vindt, heeft Mitesco zelf vertaald uit diverse talen. Dat vertaalwerk is een hele heksentoer. Want Japanse teksten (ook in Engelse vertaling) zijn heel anders dan Nederlandse. De stijl van de oude meesters Kano en Mifune (en meer hedendaagse judolegenden) is voor ons soms erg langdradig. Het zijn bijna 'rituele' teksten. Bovendien wordt de leer er in gestampt door de principes steeds maar te blijven herhalen, en conclusies te trekken die voor ons westerlingen in strijd met onze logica lijken. Daar moeten we aan wennen. Wij zijn geen Japanners en houden van kort en bondig. De rituele plechtstatigheid ligt ons niet. Wij drinken onze thee als koffie en hebben daar geen ceremonie bij. Zo lezen we en zo doen we aan judo.
Mitesco kiest er niet voor om fundamentele gedachten weg te laten uit een tekst omdat de schrijver ze al eerder heeft verwoord. Judoteksten zijn in die zin net judo-oefeningen; al heb je een techniek al honderdvijftig keer geoefend, toch nog maar die honderdeenenvijftigste keer... Als u als lezer de onderstaande teksten van- en over Kano en Mifune heeft gelezen, en ook de rest van de Mitesco-teksten over seiryoku zenyo en jita kyoei, bent u zó gedrenkt in judotheorie en judospirit, dat u de principes wel kunt dromen. Nou, de grote Sensei zou niets liever willen. Mitesco blijft dus een beetje in stijl.
Wij wijzen iedere verantwoordelijkheid af met betrekking tot de inhoud, reclamebooschappen, en eventuele vijandelijke aanvallen van spyware en virussen die op uw computer komen te staan, als u één van de bovenstaande koppelingen aanklikt. Wij wijzen u bij voorbaat op de eigen opgave om uw computer adequaat te beveiligen. Per slot van rekening bent u als judoka altijd op uw hoede en weet u zichzelf in iedere situatie aangepast te verdedigen. Als u dat wel op de tatami kunt, maar niet met uw muis, dan is deze webpagina beslist ook voor u van belang, nl.: de toepassing van judo in het alledaagse leven. Waarbij Mitesco echter net zo min verantwoordelijk is voor uw eigen gebrek aan surfinzicht, als uw trainer voor een verliespartij.
|
|
