Menu
indeling:
toepassingen:
toepassingen:
indeling:
|
Deze vraag is fundamenteel. Wie op het Internet de judoforums in Duitsland en Amerika naloopt, vindt daar de meest uiteenlopende theorieën.
Wat is nu waar?
In het kader van deze webpagina zou de indruk kunnen ontstaan dat het sportjudo niet favoriet is. Immers, de originele judoprincipes zijn belangrijker dan het resultaat van de wedstrijden. De vraag in hoeverre Jigoro Kano ooit een sportieve variant van het judo heeft gewild, is nooit opgelost. Sommigen zeggen: 'nee, ondanks zijn Olympische inspanningen, wilde Kano van judo geen sport maken.' Dat kan zijn. Het is echter ook waar dat sinds de Tweede Wereldoorlog er wel degelijk een modern, sportief judo bestaat, en de andere, traditionele vormen, een héle kleine minderheid vormen. Zou Kano dat laatste dan gewild hebben? Hij wilde van het judo een volksbeweging voor heel Japan maken, en de hele wereld daarbij betrekken. Zonder sportieve inslag was dat nooit gelukt. Zou de handelsman en utlitarist Kano zijn principes daar niet dienstbaar aan hebben willen maken?
Zelfs het judo wat van de grote tegenpartij van de Kodokan afkomstig is, de Butokukai, is op de meeste plaatsen gewoon aangepast aan de sportieve lijn van het IJF en kleinere verbanden als de JBN. Er zijn nog wel leerlingen van de grote sensei's die zich afzetten tegen judosport, maar als ze in shiai uitkomen, moeten ze gewoon meedoen. Wat win je dan met oude tegenstellingen van sport, martial arts en tradities tegenover elkaar te zetten?
Hoewel de standpunten van Mitesco heel stellig zijn, neemt hij toch een middenpositie in (en dat merkt hij bij zijn deelname aan de judoforums maar al te goed). Qua moraal, opvoedkundige elementen en wijze van technische uitvoering staat hij aan de zijde van de traditionele judoka; qua toepassing van al deze originele judoprincipes is hij van mening dat deze heel goed kunnen worden geïntegreerd in het bestaande moderne judo. Een losmaken van het judo uit de normale sportverbanden, zoals door sommigen wordt voorgestaan, is niet alleen onzinnig, maar ook niet juist. Het lijkt mij niet wat Kano zou hebben gewild en het dient het judo op geen enkele manier. Het enige waar Kano zich beslist tegen verzet zou hebben, is de derde variant, het loutere sportjudo. judo zonder principes is geen judo.
Haku Michigami (geb.1912) en judoka uit de Butokukai, schreef in 1963:
Kan dat niet samengaan?
2. Goede sport als uitdrukking van Kano's principes
Sommige traditionele judoka die moeite hebben met judo als sport, lijken vooral te kijken naar de praktijk van de hedendaagse competitiesport. De grondhouding tegenover sport als zodanig lijkt ook bijna negatief, alsof sport geen eigen positieve waarden zou hebben. We mogen het ook omdraaien. Wat kan het judo betekenen om de sport van binnenuit een nieuw hart te geven? Jigoro Kano was zelf uiterst bekommerd om de ontwikkeling van de sport in zijn eigen vaderland. Sport, als westers gedachtengoed, was pas in de laatste decennia van de 19e eeuw in Japan binnengekomen, na de openstelling naar het westen in het Meji-tijdperk. Kano was zo handig om de voordelen daarvan meteen in te zien, in tegenstelling tot degenen die zich exclusief wilden vastleggen op de Koryu (traditionele budokunsten) en in zekere zin ook tegenover de Butokukai die vooral bekommerd was om de nationalistisch/militaire inslag en qua aard conservatief was.
Kano zag het dus positiever en was flexibel in het nut van judo voor de lichamelijke opvoeding en omgekeerd. Het paste bij zijn utilitaristisch gedachtengoed. Vraag daarbij niet of hij het judo voor de kar van de lichamelijke opvoeding spande of omgekeerd...
Dit was precies wat Kano beoogde. Hij was in zekere zin alleen principieel in zijn doelen. Maar om dat te bereiken kon sport uitermate nuttig zijn. Sport niet omwille van de sport, maar omwille van de lichamelijke opvoeding. Zomaar sporten vond hij wel zinloos. Maar sport kon een middel zijn. Kano was als vredestichter eigenlijk ook tegen geweld. Toch gebruikte hij een methode die voor aanval en verdediging ontworpen was als middel tot vrede:
Het feit dat hij zijn principes niet alleen in randori-vorm goot, maar in de eerste plaats als kata ontwierp, laat zien dat het uiteindelijk gaat om de bewegingen van het lichaam met als doel: ontwikkeling. In alle facetten, lichamelijk en mentaal. In die zin werd judo veel meer dan een gevechtskunst...
Daarmee wil hij zeggen dat het judo een technisch middel kan zijn om dit hogere doel te bereiken. In feite is daarmee tevens duidelijk dat het judo niet eens een doel in zichzelf is. Het verabsoluteren van het judo als gevechtskunst zoals de koryu dat zagen, is daarmee ook zinloos. Dat zou immers betekenen, dat men uit de breedte voor het volk zou teruggaan naar de kleinheid van een dojo. Dat het over technische superioriteit zou gaan, jutsu. Dat is het dus niet.
In dat kader spreekt Kano dan ook over sport. Niet om het te veroordelen of af te wijzen, maar het te integreren in zijn lichamelijke opvoedingsconcept, waarvoor het judo een middel is:
Voorwaarde is dus, dat de eigenheid van de judoprincipes niet in gevaar komen. Maximaal nuttig gebruik van energie, en het hogere doel van de samenleving, het algemeen nut en welzijn. Deze principes gelden dan voor elke vorm van sportbeoefening. En sport is goed in zichzelf - zegt Kano ! Ofschoon Kano zal menen dat sommige sporten per se niet verenigbaar zijn met de principes - omwille van de wijze waarop ze de energie gebruiken, of zich door hun aggressie of onbeheerstheid keren tegen het welzijn. Waarbij niet gezegd is dat de klassieke gevechtskunsten daaronder moeten worden gerekend:
Is judo dus een sport? Niet in de zin dat judo veel meer is dan louter sport. Het is een weg en daarmee zijn degenen die judo louter als sport zien bij Kano aan het verkeerde adres. Maar is judo geen sport? Zo absoluut is dat dus niet. Judo is een methode van lichamelijke opvoeding, maar sport is dat ook. In dat kader kunnen judo en sport elkaar raken, verrijken, stimuleren. Waarbij de doelen en de middelen helder worden onderscheiden en gezamenlijk gestreefd wordt. Jigoro Kano was breed genoeg in zijn denken om het nut van de wederzijdse bevruchting onmiddelijk in te zien.
Om die reden lijkt het mij kortzichtig en niet in overeenstemming met de persoon van Kano om te beweren dat hij nooit zou hebben gewild dat 'zijn' judo een (Olympische) sport zou worden. Als Kano daar tegen was geweest, was hij al snel uit het IOC gestapt. Het is ook niet waar te maken dat hij de ontwikkeling na de oorlog zou hebben verfoeid. Wat zeker is, dat hij de oorlogshandelingen van de Japanners tijdens de Tweede Wereldoorlog verfoeid zou hebben - zo tegen de jita kyoei ! Zoveel verschrikkingen! Het afschaffen van elke vorm van militaire structuur, ook die van de Butokukai en de Kodokan, zou hij om die reden hebben toegejuicht. Het is speculeren, maar als hij nog had geleefd, zou hij mogelijk samen met generaal McArthur hebben gepoogd om de Kodokan tot een instrument van verbroedering om te vormen. Dat judo daarmee een weg van onschuldige sport zou gaan, zou hij op de eerder genoemde voorwaarden van zijn principes, goed hebben gevonden. Om van de judosport dan een weg te maken naar wereldwijde lichamelijke en morele opvoeding. Net als het Olympisch gedachtengoed van Pierre de Coubertin dat hij zo was toegedaan.
Waarmee uiteraard niet gezegd is, dat álles wat thans door het IJF wordt gedaan en gepromoot zijn zegen zou hebben. Het is niet absoluut voor en absoluut tegen.
Beter is het, om het inhoudelijk te blijven onderscheiden. Als de belangrijkste principes (jita kyoei, seiryoku zenyo en jika no kansei) worden vastgehouden, is het dwaas om het judo niet als sport te beschouwen. Wie de principes vasthoudt, beoefent judo op de juiste manier. Dan kan daar heel goed een sportief element aan worden toegevoegd. Sport als uitdrukkingsvorm van (levens-)principes.
Judo is in de eerste plaats een levensweg, een basispincipe van menselijk gedrag. Maar hoewel het dus meer is dan sport, kan het dus heel goed óók een sport zijn.
|
