Menu
indeling:
toepassingen:
toepassingen:
indeling:
|
Kumi-kata : goede grip als basis voor goede techniek
1. Houding en grip : basis voor goede techniek
a. Shisei - houding.
knieën licht gebogen.
c. Het gevoel van kumi-kata.
Goede grip heeft alles te maken met de volgende factoren:
Er is daarom geen toverformule voor een goede kumi-kata te geven. Het hangt af van de ander welke grip de beste is voor dat moment en welke techniek. Alleen al het gegeven dat er een linkshandige partner kan zijn, betekent een andere greep (aiyotsu bij gelijke greep; kenka-yotsu bij een ongelijke greep van een rechts- en linkshandige). Verschil in lichaamslengte betekent ook een verschil in de hoogte waarmee iemand de ander kan vastgrijpen. Daarnaast heeft elke techniek een eigen ideaal 'aangrijpingspunt' waarbij de krachten ideaal kunnen worden geleid.
Het belangrijkste echter van kumi-kata is, dat de handen werken als antennes. Dat is niet gemakkelijk uit te leggen op een webpagina. Met de handen en vingers voelt de judoka tijdens de kumi-kata wat de bedoelingen van de ander gaan zijn. Hij voelt de bewegingen, zowel wat hij in de tillende of trekkende hand van de ander merkt, als wat hij zelf bespeurt met zijn eigen handen. De hand waarmee hij schrijft is niet alleen de krachtigste hand (normaal gesproken) maar ook de hand waarin het natuurlijk gevoel het sterkste aanwezig is. Die hand pakt de revers (of hoger de kraag) van de ander vast en ervaart daarin op een natuurlijke manier de hele beweging van het bovenlichaam op een speciale manier. Dat verraadt wat de armen soms verbergen. Het belangrijkste is: balans. Als de ander namelijk door het buigen of strekken van de armen beweging voorbrengt bij jou, dan kan het zijn dat zijn bovenlichaam nog steeds perfect recht boven het zwaartepunt ligt. Tegelijk kan het bovenlichaam niet stil blijven als de ander zijn armen flexibel laat meebewegen, maar hij ondertussen op zijn voeten beweegt. Wat de ogen niet allemaal tegelijk kunnen zien, kunnen de handen waarnemen in de pakking: hoe het lichaam in balans blijft (of niet) als het boven en onder voortdurend beweegt. De combinatie van de beweging die wordt gevoeld, combineert de judoka bliksemsnel in de conclusie of de ander kuzushi is, en of een specifieke worp kans van slagen kan hebben. Waar het gevoel precies zit, is uiteindelijk moeilijk in het algemeen te zeggen.
Bij de grip is de duim een cruciaal instrument, omdat die meer aan de 'binnenkant' van de grip werkt. Met de duim wordt de grijpkracht gedoseerd en dus de flexibiliteit van de kumi-kata bepaald - en dus eigenlijk alles.
Tegelijk bestaat grip uit meer dan alleen de handen. De handen werken niet los van de rest van het lichaam. Met name de houding van de armen is cruciaal. De spieren in de hand bewegen in samenhang met de armspieren en de aansturing vanuit de schouders. Wie een sterke kumi-kata aanzet en stevig vastpakt, bijvoorbeeld voor de worp, moet de armspieren ook spannen. Dat kan de ander al voelen in je schouders en de wijze waarop het bovenlichaam werkt. Ook een hand die een losse jas grijpt, verraadt zich als de spierbeweging in schouders en arm kan worden waargenomen. Het is niet mogelijk om met ontspannen armspieren de hand stevig te laten grijpen.
Daarom is bij een goede kumi-kata van groot belang om de kracht heel goed te doseren. Veel kracht tijdens kumi-kata zetten verraadt niet alleen de strategie, maar verspilt ook energie die je nodig hebt voor de krachtsimpuls van de worptechniek. Maar wat zeker zo belangrijk is: het brengt je balans in gevaar. Dat is heen gemakkelijk in te zien. Wie met strakke, gespannen armen vecht (of zelfs de armen strekt) kan nooit meer flexibel reageren op de bewegingen van de ander. En omdat het veranderen van de druk van de spierbundels voelbaar is voor de ander, betekent het veranderen van de grip ook het verraad van je strategie. Het is met de armen als de kreukelzone van de auto. Als je de carrosserie van een auto als geheel te stijf maakt, komt bij een botsing alle kracht vrij op de zwakste zone: de lege ruimte van de passagiers. Als je zorgt dat die zone een stijve kooi is, maar de rest kan kreukelen, komen de krachten niet op de inzittenden vrij. Als de armen flexibel zijn, vrij, ontspannen, dan kunnen die meebewegen, of zich krommen cq. strekken als de ander duwt cq. trekt. Dan komen de krachten van de ander eerst op de armen, en brengen niet meteen het hele lichaam uit balans. Wie de armen strak gespannen heeft staan (gebogen of gestrekt) kan in geval van een aanval net niet snel genoeg omschakelen en wordt in een fractie van een seconde uit balans gebracht. Wat er dan gebeurt, weten we.
Tamio Kurihura zegt daarom over de balans tussen kracht en ontspanning bij de gewone kumi-kata:
Wat dus heel belangrijk is bij kumi-kata, wordt hiermee duidelijk:
Daarmee sluiten de laatste twee punten heel sterk aan op wat in het menu 'kuzushi' gezegd is over het principe van 'ju'.
Dat alles is te leren in de praktijk, door oefening en ervaring...
Hoe kunnen we werken aan goede kumi-kata? Want er is nog veel te verbeteren! Enkele aandachtspunten:
a. Rechtop staan met soepele armen!
Veel wedstrijdjudoka menen nog steeds dat de beste houding is:
Op die manier kun je geen goede kumi-kata hebben, en ook niet normaal judoën.
Gelukkig komt er meer aandacht voor het bestraffen van negatief judo. Eén van de grotere problemen is het zogenaamde 'afhouden' ofwel het vechten met gestrekte armen. Nog los van wat we eerder zeiden, dat je dan veel kwetsbaarder bent voor kuzushi en je tactiek verraadt, is het ook een overdreven verdedigende houding. Het is gewoon slechte kumi-kata, omdat het eenzijdig, gespannen, en veel te krachtig is. Wat gebeurt er dan met het gevecht? De beide judoka proberen los te komen, of gaan duiken. Wat vanwege de enorme krachten waarmee de handen vastgrijpen, leidt tot een voorovergebogen houding en eindeloos duwen en trekken. Met gestrekte armen en voorovergebogen vechten (zie foto hieronder) wordt in Amerika ook wel spottend een 'death grip' genoemd.
Goede kumi-kata en een rechtopstaande houding zouden alles anders maken! Dan zagen we weer echte kuzushi, goede combinaties en verfijnde techniek. Dan werd het weer snel aanvallen in plaats van eindeloos verdedigen. Niet langer meedoen aan het gebogen touwtrekken - wat we dan 'wedstrijdjudo' noemen maar wat eigenlijk meer een soort worstelen-met-een-judosaus is.
b. Judopak mét grip
Vroeger was een judopak gewoon een katoenen broek met jas, een soort kimono.
Het moderne judopak biedt veel meer bescherming. De broek (zubon) is langer geworden, en de jas (uwagi)... De jas is volgens sommigen optimaal als het aanvoelt als een harnas. Voor de 'tegenstander' dan. Verkopers van judopakken adverteren ermee: "Hard to grip". Ja ja. Lekker zacht over je eigen blote bast (hoewel?) en voor de tegenstander ongrijpbaar. Negatief judo door je judopak zul je bedoelen.
Wie een zwaar en stijf judopak kiest omdat hij bang is voor blessures kan eventueel geluk hebben met een double weave jas van meer dan 600 gram/m2, maar misschien is een nunchakupak dan ook wel wat. Verder is het niet goed voor te stellen hoe een judoka zich vrijer zou kunnen bewegen in een dikke, stugge, zware jas. Het is natuurlijk ook onzin. Vrijheid van bewegen doe je met zo min mogelijk dikke kleding aan. Als mannen gaan vechten op straat doen ze (in films en zo) hun colbert meestal uit en stropen ze de mouwen op. Dat knokt gemakkelijker. Op de mat is dat niet anders. Wie super-vrij beweegt, kiest een judojas die niet kapot getrokken wordt natuurlijk, maar niemand maakt me wijs dat een single-weave jas van bijvoorbeeld minder dan 400 gram/m2 zonder rand van gewapend beton niet veel lekkerder vecht. En verhalen over slijtage? Een pak slijt het hardste van verkeerd wassen en voor de prijs van een dik double-weave pak kun je wel twee lichtere kopen. Nee, daar gaat het ook niet om. De heimelijke bedoeling is, dat je de tegenstander zijn kumi-kata niet gunt. Maar we hadden toch de technieken bedacht juist om te kunnen vastgrijpen?
Wie een superstijf judopak kiest, wil eigenlijk zo min mogelijk kumi-kata. En dus geen goed judo. Waardeloos. Effectief in de competitie, maar slecht voor het judo. Een goed judopak geeft beide judoka juist wél grip. Omdat ze elkaar recht in de ogen willen kijken, en willen laten zien dat ze technisch goed zijn. Wie bang is voor goede kumi-kata is ook bang voor goede techniek. Een goede judoka lust zulke mannetjes rauw.
Deze regel staat er helaas niet voor niets. Nu de toepassing nog.
c. Band vast!
Hoeveel wedstrijden worden vanaf de eerste minuut met de jas volledig uit de band gevochten? Dat kán toch helemaal niet! Je ziet sommige judoka tijdens een wedstrijd kijken en voelen of de band niet weg is, maar ja, zonder toestemming de zaak opnieuw vastzetten is verboden. Misschien moet sneller mate worden gegeven als de judojas bij tachiwaza langdurig uit de band komt (tenzij er een geslaagde worp op volgt uiteraard) om de uitgangssituatie te herstellen (reglement art.17.4). Want ga maar na: een losse jas sluit goede kumi-kata en een heel aantal essentiele worpen uit. Voor worstelaars die liever een beentje grijpen is dat gebrek aan kumi-kata geen probleem, maar voor judoka natuurlijk wel. Dat je dan de wedstrijd vaak moet onderbreken, soit.
Als de judoka zijn kracht beter doseert en shiai minder krachtsport wordt, en er dus minder lang (en vooral minder hard) aan de jas hoeft te worden gerukt, blijft de jas overigens vanzelf beter zitten. Een jas als een harnas schiet bovendien ook sneller los. Het judopak is ontworpen voor oorspronkelijk Kodokan-judo en niet voor overdreven krachtig judo! Wie snelle kumi-kata toepast en meteen goed werpt, legt de ander al op zijn rug of in de houdgreep voor de jas er los bij hangt.
|
